Over meesterschap en schilderkunst Jan Sierhuis (1928–2023)
, by Collectioneurs .nl,
3 min reading time
Een inhoudelijke beschouwing over het kunstenaarschap van Jan Sierhuis (1928–2023) en hoe zijn meesterwerken ontstonden door vakmanschap en volharding.
Hoe ontstonden de meesterwerken van Jan Sierhuis?
Er zijn schilderijen die je in één oogopslag begrijpt. En er zijn schilderijen die je juist laten twijfelen — op een goede manier. Je kijkt nog eens, stapt een pas terug, komt weer dichterbij. Omdat het werk iets heeft wat zich niet meteen prijsgeeft: een spanning in de compositie, een onverwachte kleur, een ritme in de verf. Precies daar, in dat moment van kijken en her-kijken, ontstaat de vraag: hoe is dit gemaakt?
Kunstenaar Jan Sierhuis (1928–2023) werd 94 jaar. Terugkijken op zijn oeuvre is niet alleen terugkijken op schilderijen, maar ook op een manier van werken: een combinatie van discipline en vrijheid, van ambacht en onderzoek. Meesterschap lijkt soms een mysterie, maar bij Sierhuis zie je juist dat het voortkomt uit keuzes die jarenlang zijn herhaald — tot ze vanzelfsprekend werden.
Schilderen als keuze, niet als toeval
In veel kunstenaarsbiografieën wordt “talent” genoemd als verklaring. Maar in de praktijk is talent zelden genoeg. Wat bij Sierhuis opvalt, is hoe vroeg en hoe consequent hij voor het kunstenaarschap koos. Niet als hobby of bijzaak, maar als richting. Dat betekent ook: blijven werken wanneer het resultaat tegenvalt, blijven zoeken wanneer de oplossing zich niet aandient, en de moed hebben om een doek opnieuw te beginnen.
Het ambacht als basis voor vrijheid
Vrijheid op het doek is vaak het resultaat van controle. Een schilder die met ogenschijnlijke vanzelfsprekendheid een vlak neerzet, doet dat meestal omdat hij precies weet wat verf kan doen: hoe een penseelstreek de ruimte opent, hoe een onderlaag doorwerkt, hoe kleur zich gedraagt naast kleur. Dat is geen truc; het is vakmanschap.
Sierhuis’ schilderkunst laat zien dat techniek geen tegenpool is van expressie. Integendeel: ambacht maakt het mogelijk om expressie te dragen. Zonder beheersing wordt energie al snel chaos. Met beheersing kan energie vorm krijgen.
Kijken is een vorm van werken
Een belangrijke motor in het kunstenaarschap is de bereidheid om te blijven kijken. Niet vluchtig, maar aandachtig: wat gebeurt er precies in een compositie, waarom werkt een kleur, hoe wordt spanning opgebouwd? Dat soort vragen maakt van kijken een methode.
Wie zo kijkt, verzamelt oplossingen. Niet om letterlijk na te doen, maar om de eigen mogelijkheden te vergroten. Het schilderij wordt dan een plek waar kennis en intuïtie elkaar ontmoeten.
De waarde van herhaling
Veel mensen denken bij kunst aan het unieke, het eenmalige. Maar in een atelier bestaat het leven vaak uit herhaling. Hetzelfde onderwerp nog eens, dezelfde compositie anders, dezelfde kleur opnieuw gezocht. Herhaling is geen beperking; het is verdieping. Je gaat pas echt zien wat je doet wanneer je het vaak genoeg hebt geprobeerd.
En dan, heel soms, ontstaat het zeldzame moment waarop alles samenvalt: het doek heeft balans, de kleur klopt, het ritme draagt het beeld. Dat soort schilderijen lijkt “makkelijk”, maar is juist het gevolg van een lange aanloop. Het meesterwerk is niet het beginpunt; het is een uitkomst.
Meesterschap als houding
Misschien is dat wel de kern van Sierhuis’ oeuvre: meesterwerken ontstonden niet uit één vondst, maar uit een houding. Blijven beginnen. Blijven kijken. Blijven kiezen voor het schilderij als plek waar iets moet worden opgelost — niet uitgelegd, maar zichtbaar gemaakt.
