Blue Flower (1997) is een originele zeefdruk van de Nederlandse kunstenaar JAS, pseudoniem van Johannes Adrianus Smit (1945–2002). De voorstelling is uitgevoerd in een uitgesproken grafische beeldtaal, waarin diepblauwe en lichtblauwe kleurvlakken worden gecombineerd met krachtige zwarte contouren en een warme, licht crèmekleurige achtergrond.
De compositie wordt beheerst door twee grote, tegenover elkaar geplaatste organische figuren. Hun vormen zijn sterk vereenvoudigd en opgebouwd uit brede, gebogen lijnen, uitgespaarde partijen en verschillende schakeringen blauw. In het bovenste gedeelte ontstaan drie opvallende blauwe vlakken, onderbroken door verticale zwarte vormen. Daaronder bevinden zich kleinere, ronde blauwe en zwarte accenten die aan ogen of gestileerde gezichten doen denken. Scherpe, diagonaal gerichte vormen in de onderste helft versterken de dynamiek van het geheel.
De figuren hebben een uitgesproken biomorf karakter: zij verwijzen naar levende vormen zonder deze natuurgetrouw weer te geven. De compositie beweegt zich daardoor tussen figuratie en abstractie. Opvallend is de combinatie van brede, energieke zwarte lijnen met meer verfijnde details. De blauwe partijen bevatten onregelmatige, penseelachtige structuren, waardoor het karakter van de oorspronkelijke schilderachtige vormgeving in de zeefdruk behouden blijft.
De voorstelling vertoont inhoudelijke en stilistische verwantschap met het gelijknamige kunstproject The Blue Flower, dat JAS in samenwerking met Lode Cafmeyer ontwikkelde. In de gepubliceerde documentatie bij dit project staan twee mythische vogelmensen centraal: een mannelijke en een vrouwelijke figuur die gezamenlijk het vredesteken van MU omarmen. De vogelachtige, tegenover elkaar geplaatste vormen in deze zeefdruk sluiten aan bij die beeldtaal. Een rechtstreekse identificatie van de afgebeelde figuren met die uit het project is echter niet afzonderlijk gedocumenteerd.
De publicatie The Blue Flower – Een wereldproject voor 2000 biedt tevens inzicht in de symboliek die JAS aan deze beeldtaal verbond. De twee vogelmensen worden daarin beschreven als vredestichters, terwijl hun vleugels verwijzen naar engelen. De blauwe kleurvlakken symboliseren binnen het project het hemelgewelf en de oceanen, evenals de oneindigheid. Blauw wordt daarbij verbonden met vrede en verlossing.
Deze gedocumenteerde thematiek verleent een aanvullende kunsthistorische context aan de zeefdruk. De voorstelling kan worden beschouwd in het licht van JAS' belangstelling voor universele thema's als verbondenheid, natuur en vrede, zonder dat de specifieke betekenis van ieder afzonderlijk motief definitief vaststaat.
Ook formeel is het werk kenmerkend voor zijn expressieve benadering. De zwarte lijnen bepalen het ritme van de voorstelling, terwijl de blauwe vlakken voor samenhang zorgen. De open achtergrond voorkomt dat de compositie zwaar wordt en laat de afzonderlijke vormen duidelijk naar voren komen. Het resultaat is een krachtige, grotendeels abstracte voorstelling met herkenbare figuratieve aanknopingspunten.
Onder de afbeelding bevinden zich de potloodvermelding e.a., de handgeschreven titel Blue Flower en de signatuur JAS '97. De aanduiding e.a. staat voor épreuve d’artiste, oftewel kunstenaarsproef, een afdruk die doorgaans buiten de reguliere genummerde oplage wordt gehouden.
Afmetingen inclusief lijst: 31 × 41 cm.
Biografie kunstenaar
JAS, pseudoniem van Johannes Adrianus Smit (1945–2002), was een Nederlandse kunstenaar die zich toelegde op schilderkunst, grafiek, beeldhouwkunst en grootschalige kunstprojecten. Zijn abstract-expressionistische oeuvre vindt een belangrijke oorsprong in de kleuren en vormen van de Nederlandse bloembollenstreek.
In de loop van zijn ontwikkeling liet JAS de herkenbare bloemvorm steeds verder los. Tulpen, hyacinten en bloeiende velden maakten plaats voor abstracte composities waarin krachtige kleurvlakken, expressieve lijnen en schilderachtige structuren centraal staan. Kunstcriticus Henk J. Krasenberg beschreef deze ontwikkeling in een publicatie uit 1998 en wees op een nieuwe fase vanaf het voorjaar van 1997, waarin de kunstenaar meer ruimtelijkheid en een uitgebalanceerdere kleurbehandeling introduceerde.
JAS' oeuvre werd gedocumenteerd in onder meer JAS Cromie Spaziali (1993), JAS Emotions (1994) en de overzichtscatalogus uit 1998, uitgegeven door Rokin Art Press. Zijn project The Blue Flower illustreert de verbinding tussen zijn beeldende kunst, monumentale schaal en belangstelling voor de symboliek van kleur.
